bouwdag

Gisteren, bouwdag in Rabozaal Stadsschouwburg Amsterdam. Vanavond première.

day57-davide-looking-w

Davide luistert naar Ann. Achter hem staat Judit (helping hand/clapping sound).

day57-marking-w

Frank markeert.

day57-ann-big-picture-w

Ann bekijkt The Bigger Picture.

day57-techniek-w

day57-more-ropes2-w

Meer touw.

day57-cues-w

Meer cues.

day57-txt-w

Meer gedachten.

day57-cups-w

Backstage.

day57-demons-w

Ineens zie je dat Form does Follow Function.

day57-clothes-w

day57-vuile-handdoeken-w

day57-chairs-w

day57-affiche-w

day57-clothes2-w

day57-warmingup-w

Vijf minuten voor generale repetitie:

Vijf minuten erna:

research

Ann doet veel research. Als danser lijkt me dat interessant. In het geval van The Red Piece betekent het dat je twee weken bezig bent met flamenco onder leiding van een flamenco-coach, twee weken met touw, onder leiding van iemand die fantastisch kan rijgen en knopen. Je leert haken en breien. Je bent in staat een jurk, top en trui te maken, sterker, je hebt dat gedaan. Je krijgt al die informatie, al dat materiaal, al die kennis in je schoot geworpen.

rope3-w

Eileen Tan aan het werk.

Lang bleef onduidelijk hoe de verschillende werelden bij elkaar zouden komen, waar ze zouden botsen of kruisen. Hoe Ann al dat materiaal zou vertalen, theatraal en choreografisch. De choreografie kreeg pas laat vorm. ‘It could have been different,’ zegt Ann op een gegeven moment. Een understatement. Het was steeds anders. Frustrerend voor de dansers. Dansers willen de diepte in – in hún werk, niet dat van Ann. Ik weet niet hoe je leert choreograferen. Misschien blijkt zo’n grillig proces doormaken de ultieme research voor het vak van choreograaf.

technisch kijken

Er zijn veel vormen van zien. Ik kijk, denk ik, met emotionele ogen. De dansers voeren me mee, in hun heftiger wordende bewegingen, in hun uitputting, het rode licht schept een waas, op een gegeven moment zie ik ze niet meer. Een kleine theorie van het kijken: je ziet wat je wilt zien. Ik kom voor de trance, voor de zweepslag. Ik wil dat Ann mijn kijken uitput, tot het niet meer gaat. Soms lukt dat. De grens van het kijken. De vrijheid van kunst: iemand anders ziet iets anders.

day52-dario-w

Dario Tortorelli na afloop van tryout in Breda

Er zijn ook technische ogen. Judit Ruiz Onandi en Dario Tortorelli, (oud)dansers van WArd/waRD, zien meteen wat Ann niet bedoeld kan hebben. Ze springen in details. Ontwaren timingproblemen. Een spanning die langer vastgehouden kan worden. Blikken die teveel de zaal bespelen. Het kan allemaal preciezer. Houdingen zowel losser als – een split second later – strakker. ‘It takes years,’ zucht Ann, die zelf op het podium staat, waar ze niets ziet, en, vreemd genoeg, ook weinig hoort.

uitproberen

De meest elementaire vorm van dansmaken (= van niets iets maken) is misschien wel een ritme tikken. Of, nog puurder, ademhalen. Zo is Ann begonnen, bijna drie maanden geleden. Met stampen en ademhalen. Eindeloos ritmes herhalen. Sindsdien heeft ze dingen toegevoegd. De complexiteit is toegenomen. Er zijn ‘images’ gecreëerd. The Red Piece is theatraler en theatraler geworden. Het niets is opgetuigd. In het laatste stadium zijn er runs en tryouts om te zien of wat ze bedacht heeft werkt. Af en toe vindt het omgekeerde proces plaats, van iets weer meer niets maken (schrappen). Een choreografie is wat overblijft. Plus spullen, decor, kleding, en emoties.

day48-run-w

Ann kijkt – vlak voor tryout in Antwerpen – of wat ze ziet haar bevalt. Ze corrigeert. Vanavond tryout in Chassé Theater in Breda.

montageweek, vrijdag

Vandaag, op de laatste dag voor de première in Antwerpen, werkt Ann aan ‘spacing’. Ze wil de volle breedte van het toneel benutten, de volle diepte. De ruimte zo ver mogelijk open trekken. Dansers moeten langere diagonalen afleggen dan voorheen, verder vooraan op het podium uitkomen, meer naar links, meer naar rechts. Dit betekent dat ze extra meters moeten afleggen, terwijl ze hetzelfde moeten doen, de betreffende beweging uitvoeren en op een eindpunt een transitie voor elkaar krijgen. Ann schept er behagen in de dansers zo ver mogelijk te krijgen, ze tot het uiterste te laten gaan.

Op deze laatste montagedag wordt ook gewerkt aan technische overgangen. Cues en cuts voor geluid en licht worden bepaald. Frank en Bernie moeten weten wanneer ze op een knop moet drukken (‘afdrukken’) om muziek te stoppen of te starten, microfoons aan of uit te zetten, licht uit te faden. Nog steeds is niks definitief. Een cue van Ann kan bestaan uit ‘bij de tweede keer staan’ of ‘als ik vertrek’, waarop Franks droge commentaar luidt, ‘ah, een variabele cue’. Mijn grootste verwondering bij het maken van The Red Piece betreft het veranderlijke, het voortdurend strakker en strakker trekken. ‘Volg ons maar even niet,’ zegt Ann tegen Frank en Bernie, ‘wij gaan terug naar ons eigen hoofd.’

echt

Wat betekenen al die schoenen in het werk van Ann? Symboliek? Stijlmiddel? Ding dat, door het aan of uit te trekken, transities mogelijk maakt?

day43-white-shoes-w

De props in de voorstelling zijn voorwerpen die de dansers dagelijks gebruiken, kleding, gymschoenen, yogablokken – behalve misschien touw. Is touw dus een symbool? Of is touw touw? Wanneer is een ding niet langer een ding?

day43-props-w

Het vervreemdende bij theater is dat alles is wat het is en ook iets anders. Die verdubbeling is misschien een eigenschap van alle kunst.

day38-shiny-shoe-w

Alle geluiden in de voorstelling zijn echt, maar je hebt er weinig aan als je ze op de achterste rij niet hoort. Ann maakt gebruik van microfoons om geluiden – gestamp, ademhaling, contact – te versterken.

day43-johanna-preparing-shoes-w

Marc waarschuwt. Hij zegt dat hij soms uit het moment geworpen wordt. ‘Als je het geluid versterkt is er teveel een vervreemding van de werkelijke fysieke actie. De kwetsbaarheid is weg.’ Ann antwoordt dat het allemaal nog niet is wat ze wil.